Trong khuôn khổ Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV tại tỉnh Điện Biên năm 2026, Bảo tàng Điện Biên Phủ tham gia trưng bày, triển lãm chuyên đề “Văn hóa dân tộc Mông tỉnh Điện Biên - Bảo tồn bản sắc, hội nhập phát triển”, giới thiệu những giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc của đồng bào Mông; đồng thời làm nổi bật vai trò của cộng đồng trong gìn giữ, trao truyền và phát huy giá trị di sản văn hóa trong đời sống đương đại.
Điện Biên là vùng đất giàu truyền thống lịch sử, văn hóa, nơi sinh sống của 19 dân tộc. Trong đó, dân tộc Mông có đời sống văn hóa phong phú, được thể hiện qua không gian cư trú, tập quán xã hội và tín ngưỡng, lễ hội, trang phục, nghề thủ công, ẩm thực, nghệ thuật trình diễn dân gian... Những giá trị ấy được cộng đồng gìn giữ, trao truyền qua nhiều thế hệ, góp phần tạo nên diện mạo văn hóa đa dạng, giàu bản sắc của người Mông.
Với diện tích 40m², không gian trưng bày được thiết kế theo hướng mở, kết hợp hài hòa giữa hình ảnh, hiện vật, mô hình, trình chiếu, trình diễn và trải nghiệm. Ngay từ lối vào, hình tượng khèn Mông được lựa chọn làm ngôn ngữ tạo hình chủ đạo, kết hợp với không gian mô phỏng “Xuống chợ ngày xuân”, hình ảnh đồng bào trong trang phục truyền thống, hoạt động giao lưu, múa khèn và trao đổi sản vật, tạo điểm nhấn trực quan, sinh động.
Nội dung trưng bày được tổ chức thành hai mạch chính: “Bản sắc văn hóa truyền thống” và “Trao truyền di sản - Gìn giữ bản sắc”. Với 25 ảnh, 81 hiện vật cùng các mô hình, tư liệu trực quan, trưng bày giới thiệu khái quát không gian cư trú, đời sống sinh hoạt, lao động sản xuất, nghề thủ công truyền thống, tín ngưỡng, lễ hội, những điệu múa và trò chơi dân gian của người Mông.
Đặc biệt, các nghệ nhân trực tiếp trình diễn chế tác khèn Mông, thêu và vẽ hoa văn bằng sáp ong, giúp du khách tìm hiểu kỹ thuật, quy trình tạo ra Khèn Mông, giao lưu và trải nghiệm một số công đoạn dưới sự hướng dẫn của nghệ nhân. Hoạt động trình diễn khèn, múa dân gian cùng không gian giới thiệu ẩm thực với những món ăn đặc trưng như: bánh dày, mèn mén, thắng cố, gà đen, thịt gác bếp xào cải, chân giò hầm đỗ đỏ, dưa mèo… góp phần tạo nên không gian văn hóa đa dạng, giàu trải nghiệm.
Thông qua trưng bày, triển lãm, Bảo tàng Điện Biên Phủ mong muốn đưa văn hóa dân tộc Mông đến gần hơn với Nhân dân và du khách; tôn vinh các giá trị văn hóa truyền thống, nâng cao ý thức bảo tồn, khuyến khích trao truyền di sản giữa các thế hệ và phát huy giá trị văn hóa gắn với phát triển du lịch, sản phẩm thủ công và sinh kế cộng đồng. Qua đó, góp phần quảng bá hình ảnh Điện Biên - vùng đất lịch sử, giàu bản sắc văn hóa, nơi các dân tộc đoàn kết, cùng gìn giữ và phát huy những giá trị tốt đẹp trong hành trình hội nhập và phát triển.