Hiện nay, Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ đang lưu giữ gần 5.000 hiện vật gốc, trong đó hiện vật chất liệu kim loại (sắt, nhôm, đồng) chiếm số lượng lớn. Đây là những vũ khí, đạn dược, trang thiết bị quân sự và đồ dùng sinh hoạt của Quân đội nhân dân Việt Nam và Quân đội Pháp sử dụng trong Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1953 - 1954.

Trải qua thời gian dài dưới tác động của điều kiện môi trường, nhiều hiện vật đã xuất hiện các dấu hiệu xuống cấp như: Han rỉ, ăn mòn, oxy hóa, bong tróc sơn... Những tác động này không chỉ ảnh hưởng đến giá trị thẩm mỹ mà còn ảnh hưởng đến độ ổn định cấu trúc từ đó gia tăng nguy cơ làm mất các yếu tố gốc của hiện vật.

Nhằm kịp thời ngăn chặn quá trình xuống cấp của hiện vật, năm 2026, Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ đã phối hợp với các chuyên gia trong lĩnh vực bảo quản hiện vật bảo tàng thực hiện bảo quản trị liệu đối với 153 hiện vật chất liệu kim loại.

Bảo quản trị liệu là quá trình áp dụng các phương pháp khoa học và kỹ thuật nhằm ngăn chặn sự xuống cấp, ổn định trạng thái vật lý, hóa học và kéo dài tuổi thọ cho hiện vật.

Trước khi tiến hành bảo quản, từng hiện vật được khảo sát, đánh giá hiện trạng, xác định nguyên nhân hư hại và xây dựng phương án bảo quản phù hợp nhằm gìn giữ tối đa tính nguyên gốc và giá trị lịch sử của hiện vật.

Quy trình bảo quản được tiến hành theo các bước:

- Làm sạch cơ học và hóa học, loại bỏ bụi bẩn, tạp chất ăn mòn;

- Ức chế ăn mòn kim loại và quá trình oxy hóa;

- Gia cố gắn chắp các bộ phận rời, nứt vỡ, các vị trí kết cấu yếu, sau đó tạo lớp màng phủ bằng polymer bảo vệ hiện vật nhằm hạn chế sự tác động của hơi ẩm, oxy và các chất ô nhiễm không khí gây ăn mòn hiện vật.

Sau quá trình, toàn bộ 153 hiện vật đã được bảo quản đúng quy trình kỹ thuật, đảm bảo tính nguyên trạng, nâng cao độ bền và giá trị thẩm mỹ.

Bảo quản trị liệu hiện vật giữ vai trò quan trọng trong việc ngăn chặn sự xuống cấp, duy trì tính nguyên gốc và kéo dài tuổi thọ cho hiện vật. Đây là cơ sở quan trọng để hiện vật tiếp tục được lưu giữ phục vụ công tác nghiên cứu, trưng bày, giáo dục. Mỗi hiện vật sau khi được bảo quản, gìn giữ lâu dài sẽ tiếp tục kể lại những câu chuyện lịch sử hào hùng, góp phần giáo dục truyền thống yêu nước cho thế hệ hôm nay và mai sau.